Matindi naming tinututulan ang napapabalitang pagpirma ni Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ng isang Executive Order na nag-uutos na gamitin ang Ingles bilang wikang panturo sa higit na nakararaming asignatura sa batayang edukasyon. Sa karerebisang Basic Education Curriculum, ang Ingles ay gagamitin sa pagtuturo ng Matematika, Agham, at Ingles. Wikang Filipino naman ang gagamitin sa pagtuturo ng Makabayan at Filipino. Ngunit sa ipatutupad na Executive Order, panukala ng DepEd (DECS noon) na ang TEPP at PEHM, na mga komponent ng Makabayan, ay ipatuturo na sa Ingles; ang Values Education at Social Studies na lamang ang ituturo sa Filipino. Sa kabuuan, mahigit na 70% ng oras ng pagtuturo ay ilalaan sa Ingles.

 Tandisang paglabag ito sa probisyong pangwika sa Konstitusyon. Isinasaad sa Artikulo 14, Seksiyon 6 ang ganito: “Sang-ayon sa mga probisyon ng batas at sa kung ano ang nararapat ayon sa Kongreso, magsasagawa ng hakbang ang Pamahalaan upang masimulan at maisulong ang paggamit sa Filipino bilang wika ng pagtuturo sa sistemang pang-edukasyon.” Taliwas sa tagubilin sa pamahalaan na gumawa ng mga hakbang para isulong ang wikang pambansa bilang wika ng edukasyon, ang pamahalaang Arroyo ay lantarang sumusuway at lumalapastangan sa probisyong ito at itinataguyod ang wikang banyaga sa kapahamakan ng wikang pambansa.

 Binabalewala rin ng bagong kautusang ito ang mga rekomendasyon ng mga malawakan at pambansang pag-aaral tulad ng PCER at EdCom Report na gamitin ang unang wika ng mag-aaral o ang lingua franca tungo sa mabisang pagkatuto.

Sa kabila ng malinaw na rekomendasyon ng mga pag-aaral na ito na gamitin ang sariling wika lalo sa batayang edukasyon, bakit iginigiit ng pamahalaan ang Ingles bilang wikang panturo? Ang totoo, sa maraming taon ng pagbibigay-diin sa Ingles sa ilalim ng patakarang bilingguwal, lumalabas sa mga pag-aaral na mahina ang mga estudyante sa parehong Ingles at Filipino. Ang nangyari, ayon sa mga dalubhasa sa pagtuturo ng wika, ay subtractive bilingualism sa halip na additive bilingualism. Masyadong maagang itinuturo sa bata ang pangalawang wika kaya sa halip na maging tunay na bilingguwal ay nagiging mahina siya sa dalawang wika – sa pangalawa at kahit pa sa unang wika. Ang dapat nangyari ay patatagin muna ang kasanayan niya sa akademikong paggamit ng kaniyang unang wika bago ituro ang pangalawang wika. Maraming pag-aaral ang nagpapatunay na mas mabisa at mabilis na matuto ang bata ng pangalawang wika kung matatag ang pundasyon niya sa unang wika. Gayundin, mas madaling matutunan ng mag-aaral ang asignaturang pangnilalaman (content subjects) kapag itinuro ito gamit ang wikang alam niya.

Kung hindi natuto ang mga estudyante natin sa Ingles, matututunan kaya nila ang mga araling itinuro sa wikang ito? Madaling hulaan ang sagot. Sa ginanap na Third International Math and Science Study o TIMMS, halimbawa, isa ang Pilipinas sa mga nangulelat. Ebidensiya ang TIMMS na inutil ang Ingles sa mabisang pagtuturo at pagkatuto ng Agham at Matematika.

Hindi rin totoo na ang Ingles ang eksklusibong wika ng ICT. Mismong DepEd, sa pamamagitan ng DECS Order 54, s. 1987 ang nagsabing “… ang Ingles ay di eksklusibong wika ng agham at teknolohiya…”. Kaugnay nito, ipinaliliwanag ng mga iskolar sa wika at globalisasyon ang isang bagong lingguwistikong kaayusan sa panahon ng globalisasyon kung saan sabay-sabay na dinidevelop ang pandaigdigang wika, rehiyonal na wika at lokal na wika. Sa kasalukuyan, Ingles na nga ang umiiral na pangunahing pandaigdigang wika. Ngunit nadedevelop din ang mga panrehiyong wika, wikang magsisilbing lingua franca ng magkakalapit na bansa. Kasabay nito, lumalakas din ang mga kilusan para sa preserbasyon ng mga lokal na wika. May pandaigdigang wika tayo para sa komunikasyong pandaigdig. May rehiyonal na wika tayo para sa mas rehiyonal na panlipunang interaksiyon. At may mga lokal na wika tayo para sa mga panloob na interaksiyon at proseso na tutugon sa mga batayang pangangailangan sa wika, kasama na rito ang edukasyon. Sa madaling salita, hindi totoo na ang Ingles ang tanging global na wika.

Sa lahat ng ito, kapuna-puna rin ang tila palihim na pagbalangkas ng mga patakarang pang-edukasyon ng Malacañang. Walang sinuman sa mga pangunahing akademikong institusyon o sa mga samahang pangwika ang kinonsulta gayong napakahalagang pagbabago ang ipinanukala hinggil sa patakarang pangwika sa edukasyon. Hindi ba’t nararapat lamang na ang isang pangunahing patakarang ipinapanukala ay dumaan sa isang konsultatibo at demokratikong proseso bago buuin at ipatupad?

Napaghahalata na walang malinaw, walang batayan at walang pangkabuuang bisyon ang pamahalaan hinggil sa pagpapahusay ng ating sistemang pang-edukasyon. Noong isang taon lamang, ipinahayag ni Pangulong Arroyo na Filipino ang midyum ng pagtuturo. Simula noong Hunyo 2002, ipinahayag ang pagbalik sa Ingles. At ngayon, wala pa ngang isang taon ang bagong kurikulum, papatapos pa lang ang pagsulat ng mga teksbuk sa bagong asignaturang Makabayan, nagsasanay pa lamang ang mga guro, ay may paiiralin na namang bagong patakaran/programa. Ano ang batayan ng mga pagbabagong ito? Kailangan bang maging biktima ang ating bayan, lalo na ang mag-aaral at guro, sa mga pagbabago-bagong-isip, kapritso, at sumpong ng ating mga pinunong bayan?

Hinihiling namin kay Pangulong Arroyo na itigil ang pagpirma sa Executive Order na nag-uutos ng paggamit ng Ingles bilang wikang panturo sa higit na maraming asignatura. Sa halip, kailangang magpatawag siya ng malawakang konsultasyon upang suriin ang kurikulum ng basic education. Kailangang gumawa ng mga konkretong hakbang ang pamahalaan para tuparin ang itinatadhana ng Konsultasyon na puspusang gamitin ang wikang pambansa bilang wika ng edukasyon.

CHED Teknikal na Komite sa Filipino
UP Sentro ng Wikang Filipino
SANGFIL
LEDCO
Departamento ng Filipino at Panitikan ng Pilipinas, UP Diliman
Departamento ng Filipino, Pamantasang De La Salle
Kagawaran ng Filipino, Pamantasang Normal ng Pilipinas
Kagawaran ng Filipino, Ateneo de Manila University
Pambansang Samahan sa Wika

(Marso 31, 2003)