MABUHAY! GAWAIN BANTAY-WIKA SANGGUNIAN TAGUYOD-WIKA KONTAK KAWING     
  English First Policy
   Will Hurt Learning
  Filipino ang Wika ng
   Edukasyon at ng
   Kaunlaran ng
   Filipinas
Ipagtanggol ang
   Tagumpay ng Wikang
   Filipino, Tutulan ang
   Pagbabalik ng Ingles
   Bilang Pangunahing
   Wikang Panturo
Isang Tugon kay
   Pangulong Gloria
   Macapagal Arroyo na
   Nag-Atas sa
   Departamento ng
   Edukasyon para sa
   “Pagbabalik sa Ingles
   Bilang Pangunahing
   Wika sa Pagtuturo”
Laban sa Pagdaragdag
   sa Oras ng Pagtuturo
   Gamit and Wikang
   Ingles
  Teksbuk
  Tungo sa Isang
   Edukasyong Filipino
Why GMA's
   Language Policy
   Should Be Reversed
 
 
 
 
 
 
 
 
Teksbuk
ni Roberto T. Ańonuevo

 

 

Matagal nang problema sa Departamento ng Edukasyon ang usapin hinggil sa mababang kalidad ng teksbuk sa elementarya at hay-iskul. Ang pag-iingay ni Antonio Calipjo Go hinggil sa mga teksbuk na sangkaterba ang mali sa nilalaman at gramatika ay maituturing na isang kuwit lamang sa industriya ng paglalathala. Mabuti na lamang at may nasimulan nang repormang panteksbuk ang DepEd; at kabilang doon ang mahigpit na ebalwasyon ng nilalaman ng mga batayang aklat. 

            Nakalulusot kahit sa mga iginagalang na manunuri ng DepEd (at maging sa mga pribadong paaralan)  ang ilang patakbuhing teksbuk. At may mga teksbuk naman na kahit irekomenda ng National Book Development Board na huwag nang ipakalat pa sa merkado’y tila hindi pinakikinggan ng pabliser at ng mga gurong awtor din ng nasabing mga teksbuk.  

            May ilang obserbasyon ang gaya ni Go at iba pang kritiko sa gayong pangyayari. Una, nababayaran umano ang ilang tiwaling reviewer ng teksbuk. Ikalawa, ginagamit lamang ang tanyag na pangalan ng ilang manunulat o guro, kahit hindi sila talaga ang sumulat o nagsuri ng aklat. Ikatlo, may payolang ibinibigay umano ang ilang pabliser sa mga paaralan o prinsipal o guro kapalit ng pag-apruba sa aklat. At ikaapat, ang mga network ng pribado o publikong paaralan ay ginagapang ng ilang ahente ng teksbuk, kahit ang teksbuk na inilalako nila ay hindi nakapasa sa DepEd o NBDB. 

            Ang problema sa bidding at pag-aapruba sa pagbili ng teksbuk ay sinubok lutasin noon sa pamamagitan ng Electronic Procurement System na sinimulan ng administrasyon ni Pang. Joseph Estrada. Na kahanga-hanga. Ayon na rin sa dating Sek. Emilia Boncodin, bumaba ang presyo ng teksbuk at gamit-pampaaralan mulang 25 hanggang 45 porsiyento dahil sa gayong reporma, bukod pa sa bagong sistema sa accounting. 

            Ngunit hindi nagtatapos doon ang lahat. Kinakailangang basahin ng mga magulang, estudyante, at guro ang mga teksbuk; at ipamukha sa mga pabliser at awtor ang matitingkad na mali. Kinakailangan ding isumbong ng mga magulang o estudyante o guro ang mga pagkakamali sa mga awtoridad upang huwag nang kumalat pa sa bansa ang katangahan ng ilang awtor. 

            Ang problema’y ni wala man lang batas na masasandigan ang mga magulang at estudyanteng ibig maghabla laban sa nagkasalang pabliser, awtor, at reviewer. Halimbawa, kung ang Pabliser X ay napatunayang nagkasala sa paglalathala at pagbebenta ng mabababang uri ng teksbuk, ang tanging magagawa ng DepEd ay atasan ang pabliser na gumawa ng bagong edisyon. O di kaya’y ilagay sa blacklist ang pabliser upang hindi na makapasok sa DepEd. O kaya’y ianunsiyo na lamang sa pahayagan ang katangahan ng mga awtor, at ibulgar ang kabuhungan ng pabliser. 

            Madali namang lusután iyon ng tiwaling Pabliser X. Halimbawa, maaaring  baguhin lamang nito ang pangalan at gawing Pabliser Y, kundi man lumikha ng kapatid na korporasyong Pabliser Z. Magagawa rin ng Pabliser X na ibenta na lamang ang mga teksbuk doon sa malalayong probinsiya; o kaya’y pasukin ang network ng mga pribadong paaralan imbes na pumasok pa sa mga publikong paaralan. At puwedeng baguhin na lamang ng Pabliser X ang pabalat ng libro, tatakán na bagong edisyon, at muling ilako sa mga paaralan. Ang masaklap, ipagtatanggol pa ng pabliser ang kamalian ng mga awtor, at sasampahan ng kasong libelo ang sinumang nagbulgar ng kamalian ng teksbuk. 

            May magagawa ang kongreso upang mapaunlad ang industriya ng paglalathala ng teksbuk. Heto ang ilang mungkahi.  

Una, makalilikha ng batas na magpapataw ng kasong kriminal at karampatang parusa sa sinumang pabliser, awtor, at reviewer na mapatutunayang sangkot sa produksiyon at pagpapalaganap ng mga teksbuk na naglalaman ng matitinding mali o baluktot na impormasyon. Ang parusa’y maaaring pagkabilanggo at pagtanggal ng prangkisa at titulo. O kaya’y pagpapataw ng suspensiyon sa operasyon ng pabliser o propesyon ng awtor; at pagbabayad ng danyos perhuwisyo sa mga apektadong estudyante, magulang, at guro. 

Ikalawa, ang sinumang pabliser na mapatunayang sukdulan ang panunuhol, at may layong manloko sa mga paaralan at guro, ay tatanggalan ng karapatang maglathala ng teksbuk, bukod pa sa pagbabayad ng danyos sa mga apektado. 

Ikatlo, lumikha ng batas na magbibigay ng karampatang insentibo (hal., buwis, materyal na pabuya, pagkilala, at subsidyo) sa sinumang pabliser, manunulat, artist, at editor na sangkot sa produksiyon ng mahuhusay at de-kalidad na teksbuk. Maaaring bigyan din ng insentibo ang sinumang tao o grupo na nagbulgar ng mga kabulukan sa paggawa ng mga palpak na teksbuk at aklat. 

Ikaapat, ipagbawal ang pagpapakalat ng teksbuk sa publiko at pribadong paaralan nang walang masusing pagrepaso mula sa mga mapagtitiwalaang kritiko o reviewer, mula man iyon sa DepEd, NBDB, o network ng mga pribado’t publikong paaralan, gaya ng CEAP. Itaas ang bayad sa mga reviewer nang hindi sila masuhulan ng mga pabliser.

At ikalima, atasan ang DepEd at NBDB—sa pakikipagtulungan ng mga network ng pribado at publikong paaralan—na lumikha ng malinaw na balangkas at sistema upang masuri, bago matatakán ng de-kalidad na selyo ang mga makapapasang teksbuk. Hikayatin ang mga eksperto sa iba’t ibang lárang na pumaloob sa network.  

 Totoo, dapat makiisa ang lahat sa ikauunlad ng edukasyon.

 

[BALIK]     

 
 
 
   
 
 
 

 Filipinas Institute of Translation, Inc.
Silid 2082, Bulwagang Rizal,
Kolehiyo ng Arte at Literatura
Unibersidad ng Pilipinas
Diliman, Lungsod Quezon, 1101
filipinas.translation@gmail.com
© 2006 ng Filipinas Institute of Translation, Inc.