TEXTING AT TRADISYONAL NA PAGTULA

     “Diyan sa timpalak na Textanaga, nagising ang interes ko sa mga dati’y nabasa ko lang na lumang anyo ng tula,” sabi ng isang estudyanteng nanalo sa kontes sa pagsulat ng maiikling piyesa sa cell phone. “Challenge ‘yung magsulat ng bagong laman sa dating anyo.”

     Bunga ng inspiradong idea ni Vim Nadera, at masiglang pagsuporta naman  ng Filipinas Institute of Translation (FIT), Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL), U.P. Institute of Creative Writing (U.P. ICW), at National Commission for Culture and the Arts (NCCA), naging popular na naman sa bagong henerasyon ng mga manunulat ang halos limot nang mga anyo ng katutubong tula gaya ng tanaga, diona, at dalit.

     Sa unang serye o Textanaga (Pebrero 2003), nakatanggap ang sekretaryat ng 10,000 text messages na naglalaman ng mga kalahok na tula. At sa sumunod na Dalitext (Agosto 2003), umabot ito sa rekord na 30,000.

     Ganito rin ang naging reaksiyon sa sumunod pang Dionatext (Pebrero 2004). Kaya nga naging masigasig ang mga organisador sa pagsusulong ng timpalak. Sa sumunod na serye o TextTulaPinoy (Pebrero 2005), maging ang mga nasa rehiyon ay nag-isponsor na rin ng kani-kanilang kontes sa text poetry. Tinawag itong Textigmo sa Sebuwano, Textpaktakon  sa Hiligaynon, at Textigsik sa Bikol.

     Matagumpay na naisakatuparan ang seryal na timpalak sa pagtula gamit ang teknolohiya ng cell phone—sa pamamagitan ng pagpapadala sa ere ng Short Message Service (SMS).

     Ang tanaga ay katutubong anyo ng tula na binubuo ng apat na taludtod, may pitong pantig bawat taludtod, at may tugmang isahan, gaya ng

                                             Catitibay ca tolos
                                             sacaling datnang agos
                                             aco,i momonting lomot
                                             sa iyo,i popolopot.

     Ganito naman ang isinulat ng isa sa mga nagwagi sa Textanaga na may temang pag-ibig:

                                             Sa tapayang malalim
                                             Tayo ay isda’t asin
                                             Matagal buburuhin,
                                             Patis ang kakatasin.
                                             (Mario Lamar) 

     Binubuo rin ng apat na taludtod at may isahang tugma ang dalit, pero walo ang pantig sa bawat taludtod, gaya sa 

                                             Ang sugat ay cun tinanggap
                                             di daramdamin ang antac,
                                             ang aayao, at di mayag
                                             galos lamang magnanacnac.  

     Isa sa mga nagwagi sa Dalitext, na tinakdaan ng temang pagmamahal sa bayan,  ang may ganitong bersiyon: 

                                             Bumagyo man ng problema,
                                             Harurot man ang kudeta,
                                             Kapos man tayo sa glorya,
                                             Kapit ka lang, Luzviminda.
                                             (Erwin Lareza) 

     Naiiba naman ang diona sa pagkakaroon ng tatlong taludtod lamang. May pito ring pantig ang mga taludtod nito (bagama’t may mga bersiyong wawaluhin). Binibigkas sa kasalan at maging sa inuman ang diona. Isang halimbawa nito ang 

                                             Magcapatir mang boo,
                                             cundi capoua suyo,
                                             parang pinsang malayo.

TEXTANAGA (PEBRERO 2003)

     Mga editor ng koleksiyon ang mga huradong sina Virgilio S. Almario, Romulo P. Baquiran, Jr., at Carmelo V. E. Nadera, Jr.

     Idinisenyo ni Fidel Rillo ang libro at ang pabalat, at nilikha ni Virgilio Aviado ang mga kalakip na print.

[TAAS]

DALITEXT (AGOSTO 2003)

Unang Linggo

Unang Gantimpala  

[TAAS]